|
 |
Veterinairarchief
van Oktober 2003
| Biosecurity belangrijk wapen in strijd tegen Blackhead |
 |
Blackhead vormt weer een ernstige bedreiging voor de kalkoensector. Behandeling van Blackhead is niet meer mogelijk en sinds 31 maart 2003 is ook het laatste preventieve middel in het voer verboden.
Problemen nemen toe
In de USA is het aantal problemen door Blackhead sinds 1995 toegenomen. Eerst bij kippen, nu ook bij kalkoenen. In de EU lijkt dezelfde tendens waarneembaar. In Frankrijk is dit jaar Blackhead vastgesteld op een groot aantal kalkoenbedrijven. Alle alternatieve middelen blijken te falen. In Noord-Duitsland werd onlangs op een modern kalkoenbedrijf Blackhead vastgesteld; alleen de hanen legden daar het loodje. In Nederland werd in 2002 al bij een kalkoenenopfokbedrijf Blackhead vastgesteld, alleen bij de hennen. Dit wijst er op dat er mogelijkheden zijn om Blackhead te weren: biosecurity
Verwekker Blackhead
De verwekker van Blackhead is de bacterie Histomonas meleagridis. Deze verspreidt zich onder meer via de eieren van de Kleine Spoelworm (Heterakis). In de USA bleek 60 procent van de onderzochte koppels volwassen kippen drager van Histomonas. Heterakis en Histomonas zijn niet erg kieskeurig wat gastheer betreft. Beide komen ook voor bij in het wild levend pluimvee (fazanten, patrijzen, hoenderachtigen) en divers hobbypluimvee.
Verspreiding van Histomonas
Histomonas is buiten de gastheer na enkele uren dood. Maar tijdens de productie van Heterakis-eieren in de blinde darm, nestelt Histomonas zich in het wormei en wordt zo verspreid. Wormeieren zijn als het ware de overlevingscapsules van Histomonas en beschermen tegen uitdroging. Ze zijn praktisch ongevoelig voor chemische stoffen en kunnen jarenlang overleven. Er zijn slechts enkele besmette wormeitjes nodig om in een koppel kalkoenen Blackhead te veroorzaken. De eitjes moeten dan wel in het hok terecht komen. Een enkele kalkoen raakt dan besmet en infecteert vervolgens de andere kalkoenen via de mest. Uit proeven is gebleken dat kalkoenen elkaar uitsluitend via de cloaca direct kunnen besmetten. Als de ziektekiem eenmaal in het kalkoenenhok zit, lijkt Blackhead onvermijdelijk.
Biosecurity essentieel
Ontwormen van kippen is momenteel het belangrijkste middel om verspreiding van Blackhead te beperken. Ontwormen van kalkoenen draagt maar weinig bij aan de preventie van Blackhead, maar worminfecties bij kalkoenen dienen wel te worden behandeld. Biosecurity-maatregelen treffen is voor kalkoenenbedrijven nu de enig overgebleven optie ter preventie van Blackhead. Biosecurity omvat alle maatregelen om te voorkomen dat ziektekiemen van buitenaf de dieren van een bedrijf (of hok) kunnen bedreigen. Maar ook om te voorkomen dat ziektekiemen van het ene bedrijf (of hok) voor andere bedrijven of hokken een bedreiging vormen.
Het behelst dus meer dan de gebruikelijke hygiënemaatregelen. Voor aandoeningen waarvoor geen (werkzame) geneesmiddelen of vaccins bestaan of zijn toegestaan (Influenza, Blackhead, mycoplasma’s), is biosecurity de enig overgebleven optie.
Bio security-protocol voor kalkoenbedrijven
* Alle contacten, direct en indirect, vormen een potentieel gevaar voor insleep: via materialen, machines, (huis)dieren en mensen (denk ook aan kinderen).
* Ook het tweeleeftijdensysteem in de kalkoensector vormt een belemmering; ga hier verstandig mee om.
* Beperk de toegang tot elk hok tot het uiterste: voor mens, dier en materialen.
* Strooisel dient veilig opgeslagen en toegepast te worden.
* Elke maatregel geldt voor elk hok.
Het is aan te bevelen dat elk kalkoenenbedrijf op een rij zet waar mogelijke knelpunten zitten en dat het een biosecurity-protocol opstelt waar iedereen zich strikt en consequent aan houdt. Lastig, maar noodzakelijk ter preventie van Blackhead.
|
|
| Blackhead en het belang van biosecurity. |
|
Peter van Beek,
Specialist Pluimveegezondheid
Behandeling van blackhead is niet meer mogelijk en vanaf 31 maart 2003 is ook het laatste preventieve middel in het voer verboden. Kippen moeten weer op de grond gehuisvest en liefst met uitloop en… blackhead vormt weer een ernstige bedreiging voor de kalkoensector. In de USA ziet men sinds 1995 een toename van blackhead. Eerst bij kippen, nu ook bij kalkoenen. In de EU lijkt dezelfde tendens waarneembaar. In Nederland zijn dit jaar inmiddels ook enkele gevallen van blackhead bij kalkoenen vastgesteld. Histomonas meleagridis verspreidt zich (o.a.) via de eieren van de kleine spoelworm (Heterakis). Hoe belangrijk is ontwormen, hoe moeten we omgaan met de (deels onbekende) risico’s rondom blackhead? Biosecurity wordt steeds belangrijker.
In Frankrijk is dit jaar blackhead vastgesteld op een groot aantal kalkoenbedrijven. Alle alternatieve middelen (homeopathische, essentiële oliën, plantenextracten etc) blijken te falen.
In Noord Duitsland werd onlangs op een modern kalkoenbedrijf blackhead vastgesteld. Alle hanen hebben het loodje gelegd en bij de hennen werden geen problemen gezien. In Nederland werd in 2002 bij een kalkoenen opfokbedrijf blackhead vastgesteld bij de hennen in een hok. Bij de hanen zijn geen problemen waargenomen. Dit wijst erop dat er mogelijkheden zijn om blackhead te weren: biosecurity
In de USA bleek 60% van de onderzochte koppels volwassen kippen drager van Histomonas. En momenteel treedt blackhead op bij opfok slachtvermeerderingsdieren (kip) met 20% uitval. Heterakis en Histomonas zijn niet erg kieskeurig voor wat betreft hun gastheer. Beide komen ook voor bij in het wild levend pluimvee (fazanten, patrijzen, hoenderachtigen etc) en divers hobbypluimvee.
Histomonas is buiten de gastheer na enkele uren dood. Maar tijdens de produktie van Heterakis-eieren in de blinde darm, nestelt Histomonas zich in het wormei en wordt zo verspreid. Wormeieren zijn de overlevingscapsules van Histomonas en beschermen tegen uitdroging, zijn praktisch ongevoelig voor chemische stoffen en kunnen jarenlang overleven. Slechts enkele besmette wormeitjes, die in een kalkoenenhok terecht komen, kunnen blackhead veroorzaken. Een enkele kalkoen raakt besmet en infecteert vervolgens de andere kalkoenen via de mest. Uit proeven bleek dat kalkoenen elkaar uitsluitend via de cloaca direct kunnen besmetten. Als eenmaal de ziektekiem in het kalkoenenhok zit, lijkt blackhead onvermijdelijk.
Ontwormen van kippen is momenteel het belangrijkste middel om verspreiding van blackhead te beperken. Ontwormen van kalkoenen draagt maar weinig bij aan de preventie van blackhead, maar worminfecties bij kalkoenen moeten wel worden behandeld.
Biosecurity maatregelen treffen is voor kalkoenenbedrijven nu de enig overgebleven optie ter preventie van blackhead.
Biosecurity protocol voor kalkoenbedrijven
Biosecurity betekent: alle maatregelen om te voorkomen dat ziektekiemen van buiten af de dieren van een bedrijf (hok) kunnen bedreigen. Maar ook om te voorkomen dat ziektekiemen van een bedrijf (hok) voor andere bedrijven (hokken) een bedreiging vormen.
Het behelst dus meer dan de gebruikelijke hygienemaatregelen. Voor aandoeningen waarvoor geen (werkzame) geneesmiddelen of vaccins bestaan of zijn toegestaan (Influenza, blackhead, mycoplasma’s) is biosecurity de enig overgebleven optie. Alle kontakten, direkt en indirekt, vormen een potentieel gevaar voor insleep: via materialen, machines, (huis)dieren, maar ook via mensen(kinderen). Ook het twee leeftijdensysteem in de kalkoensector is een belemmering voor biosecurity. Beperk de toegang tot elk hok tot het uiterste: voor mens, dier en materialen. Strooisel moet veilig opgeslagen en toegepast worden. Elke maatregel moet gelden voor elk hok. Het is aan te bevelen dat elk kalkoenenbedrijf op een rij zet waar mogelijke knelpunten zitten en een biosecurity-protocol opstelt, waarin beschreven welke zaken op welke wijze moeten worden uitgevoerd. Vervolgens moet iedereen zich daar strikt en consequent aan houden.
Lastig: inderdaad! Maar dwingend noodzakelijk ter preventie van blackhead.
|
|
 |
|
|
|
