|
 |
Veterinairarchief
van November 2002
| Aanpassingen in de Actieplannen SaCa |
 |
Het Bestuur van het Productschap Pluimvee en Eieren heeft tijdens haar vergadering van 14 november jongstleden een aantal aanpassingen in de actieplannen vastgesteld. In het onderstaande artikel worden deze kort weergegeven.
Actieplan Salmonella en Campylobacter in de Pluimveevleessector:
Het verplichte traceringsonderzoek dat moet worden uitgevoerd indien blijkt dat een koppel vleeskuikens besmet is met Salmonella, mag naast gezamenlijk met een GVP-erkende dierenarts of de Gezondheidsdienst voor Dieren, tevens samen met een andere deskundige worden uitgevoerd. De bevindingen van dit traceringsonderzoek moeten worden vastgelegd alsmede de genomen en te nemen acties.
De vleeskuikenhouder die in het kader van het Actieplan zelf mestmonsters ten behoeve van Salmonella of Campylobacter onderzoek neemt, dient te voldoen aan een aantal voorwaarden. Deze voorwaarden luiden als volgt:
De monstername geschiedt volgens de bemonsteringsmethoden die daarvoor in het Actieplan zijn opgenomen.
De uitslagen van het blindedarmonderzoek door de slachterij worden teruggekoppeld naar de vleeskuikenhouder.
Wanneer bij drie opeenvolgende koppels de uitslag van het mestonderzoek niet overeenkomst met het blinde darmonderzoek in de slachterij moet de controle-instantie hierover worden geïnformeerd. Deze instantie zal dan drie maal toezien op de wijze waarop de monsters worden genomen.
Indien de controle-instantie tijdens deze drie controles constateert dat de monsters op de juiste manier worden genomen mag de vleeskuikenhouder deze in het vervolg weer zelfstandig nemen.
Actieplan Eiersector:
In het Actieplan Salmonella in de eiersector zijn enkele juridische verbeteringen aangebracht. Zo mogen nieuwe leghennen pas worden geplaatst nadat de betreffende stallen zijn gereinigd en ontsmet. Uitzonderingen op deze regel zijn de meerleeftijdenstallen en de ruikoppels. Tot dusver moest de reiniging en ontsmetting plaatsvinden na het ruimen van een koppel. Doordat in sommige situaties niet het gehele koppel wordt geruimd, bood de regelgeving een ongewenste mogelijkheid om niet te hoeven ontsmetten.
Indien een koppel opfokleghennen binnen een bedrijf wordt overgeplaatst naar een leghennenstal dient voortaan ook voorafgaand aan de overplaatsing op S.e./S.t. te worden onderzocht.
Indien op een leghennenbedrijf een S.e./S.t. besmetting is geconstateerd, is de ondernemer verplicht om een tracerings-, monitorings- en bestrijdingsplan op te stellen. Een model voor een dergelijk plan was al in het actieplan opgenomen. Nu is vastgelegd dat dit model als hulpmiddel gebruikt kan worden bij het daadwerkelijke onderzoek.
Aanpassing drinkwatermonsters:
De drinkwatermonsters die bij pluimveebedrijven dienen te worden genomen in het kader van de Actieplannen mogen voortaan door de pluimveehouder zelf worden genomen.
|
|
| Salmonella gallinarum weer dicht bij Nederland |
|
Salmonella gallinarum, de veroorzaker van de ‘Kleinse ziekte’ bij pluimvee, dreigt na tientallen jaren afwezigheid weer in Nederland op te duiken. In België zijn het afgelopen jaar bij leghennen verschillende, ernstige besmettingen geconstateerd en zeer recentelijk was er een uitbraak in Duitsland, nabij de Nederlandse grens.
Verwant met S.p.
Besmettingsroute S.g.
Verhoogde uitval
Ontstekingen
Georganiseerde bestrijding
Verdenkingen direct melden
Vewant met S.p.
Salmonella gallinarum (S.g.) is sterk verwant aan Salmonella pullorum (S.p.). Deze twee salmonella-soorten veroorzaken met name bij de kip, de kalkoen en het parelhoen ernstige ziekte. S.g. en S.p. komen ook bij andere vogelsoorten voor, maar veroorzaken bij deze dieren zelden ziekteverschijnselen.
Besmettingsroute S.g.
Besmetting met S.g. vindt voornamelijk via verticale overdracht plaats. S.g. wordt verspreid door contacten van kippen met besmette dragers in de natuur (vogels en ongedierte), door de mens (via schoenen, kleding, etc) en via materiaal (mest in kratten, machines, gebruikte eiertrays, etc). Ook de aankoop van besmette eendagskuikens of opfokdieren speelt een belangrijke rol.
Verhoogde uitval
Waar S.p. vooral ziekte veroorzaakt bij kuikens, zorgt S.g. ook voor ziekte en sterfte bij volwassen dieren. Acute uitbraken van S.g. bij volwassen dieren beginnen met voerweigering en lusteloosheid. Na enkele dagen wordt het hele koppel ernstig ziek, waarbij de dieren bleke kammen vertonen. De uitval kan oplopen tot tientallen procenten in enkele weken. In landen waar S.g. nog geregeld voorkomt, veroorzaakt de ziekte gedurende lange tijd een verhoogde uitval (meerdere procenten per week).
Ontstekingen
Het sectiebeeld van S.g. bij jonge dieren is vergelijkbaar met het beeld van S. enteritidis: ontstekingen van onder andere de dooierzak, hartezak, blindedarm en gewrichten.
Links een normaal hart, rechts een hart met geelwitte haardjes in de hartspier, veroorzaakt door S. gallinarum.
Bij leggende dieren valt op dat de buikorganen, zoals lever, milt en nieren, sterk gezwollen zijn. Daarbij kan de brosse lever een bronsgroene kleur hebben met daarnaast vele grijswitte haardjes en puntbloedingen. Typisch is de afwijkende eierstok met slappe en/of ontstoken follikels, waarvan sommige zelfs bloederig en/of gesteeld zijn. Tevens kunnen buikvliesontsteking, gewrichtsontsteking en witte ontstekingshaarden in hart en longen worden aangetroffen.
Gesteelde follikels als gevolg van een S. pullorum- of S. gallinarum-infectie.
Georganiseerde bestrijding
S.g. en S.p. zijn tientallen jaren geleden via een georganiseerd bestrijdingsprogramma uit Nederland verdreven. Ondertussen geldt voor de aanpak de EU-Handelsrichtlijn 90/539/EEG. De bestrijding van beide salmonella-soorten is gebaseerd op het opsporen en elimineren van besmette reproductiekoppels. Omdat ook na behandeling met geschikte antibiotica dragers aanwezig blijven, is ruimen van besmette koppels de enige afdoende remedie.
Voordat in Nederland broedeieren mogen worden ingelegd, moet het bloedonderzoek van de moederdieren (bij de GD) op afweerstoffen tegen S.g. en S.p. negatief gebleken zijn. Deze zogenaamde 'pullorum S.P.A test' (bloedtesten maken geen onderscheid tussen S.g. en S.p.) gebeurt op circa 22 weken leeftijd. Aangezien S.g. en S.p. geen gevaar voor de volksgezondheid vormen, bestaat er geen georganiseerde aanpak voor de eindsector.
Verdenkingen direct melden
De uitbraken van S.g. in België en Duitsland vragen om alertheid van de pluimveesector in Nederland. Iedere besmetting met S.g. vormt immers een ernstige bedreiging voor onze pluimveehouderij. Om schade voor de sector te voorkomen wordt geadviseerd bij verdenking direct contact op te nemen met de GD (0570-660495) en/of het PPE (079-3634335).
|
|
| Salmonella gallinarum is dichtbij |
Salmonella gallinarum, de veroorzaker van de ernstige ziekte fowl typhoid bij pluimvee, dreigt na tientallen jaren afwezigheid Nederland weer in te trekken. In België zijn het laatste jaar verschillende, ernstige uitbraken geconstateerd bij leghennen en zeer recentelijk was er een dergelijk geval in Duitsland, nabij de Nederlandse grens. Salmonella gallinarum (S.g.) en S. pullorum (S.p.) zijn sterk verwante species die met name bij kip, kalkoen en parelhoen ernstige ziekte kunnen veroorzaken.(GD)
|
| Diverse mogelijkheden om vlees te ontsmetten |
|
Veel vlees is besmet met ziekmakende bacteriën (pathogenen). Door goede hygiënemaatregelen kan de besmetting wel gereduceerd worden, maar kan de aanwezigheid van pathogenen niet worden uitgesloten. Er worden diverse decontaminatiemethoden getest. Op het Vleesresearchcongres ICoMST in Rome deden onderzoekers verslag.
Volgens Huffman van het American Meat Institute kunnen voor en na de slacht maatregelen genomen worden. Voor de slacht kan het aantal ziekteverwekkende bacterien teruggedrongen worden door chlorering van het drinkwater, inentingen en het toevoegen van "goede" bacteriën aan het voer. Ondanks deze maatregelen zullen de dieren niet altijd vrij van pathogenen zijn.
Na de slacht wordt bijvoorbeeld gespoten met heet water of wordt het dier behandeld met hete stoom. In de VS mag het vlees worden ontsmet. Melkzuur en azijnzuur worden hiervoor ingezet, maar ook organische ontsmettingsmiddelen. Ook snelkoeling kan het aantal pathogenen met een factor 10 tot 100 verlagen. Ook werd gewezen op de mogelijkheid om ioniserende stralen te te passen.
Volgens Satin uit Texas is de weerstand bij consumenten en overheden ongegrond. De inzet van ioniserende straling zal de gezondheid verhogen, doordat het aantal voedselinfecties drastisch afneemt.
|
|
| Diversen berichten uit het buitenland |
|
Naar aanleiding van vragen in de onlangs gehouden vergadering van de PPE Adviescommissie Pluimveegezondheidszorg heb ik contact opgenomen met mevrouw Nijland van het Nederlandse Ambassade in Kopenhagen. Ik heb haar gevraagd of zij kan aangeven waarom de reiniging en ontsmetting van de geruimde bedrijven in Denemarken zo langzaam gaat en of er een financiele stimulans is om een bedrijf snel te reinigen en ontsmetten of dat sommige pluimveehouders weinig haast maken met het reinigen en ontsmetten van hun bedrijf.
Ook heb ik geïnformeerd naar de inhoud van een AMvB over de export van
pluimvee en broedeieren uit Denemarken.
Onderstaand treft u het antwoord aan dat ik van mevrouw Nijland heb
ontvangen.
De schoonmaakwerkzaamheden worden niet vertraagd door de pluimveehouders. De vertraging is het gevolg van de complexiteit van de taak. Op dit moment is nog één bedrijf over en dat is een oudere stal waarin een legbatterij systeem staat van hout. Op het eiland is bovendien niet voldoende water voor de klus. Dit bedrijf zal pas begin volgend jaar schoon verklaard worden.
De procedure is als volgt. Particuliere bedrijven worden ingehuurd om de schoonmaakwerkzaamheden uit te voeren op een bepaalde manier en in een bepaalde tijd vast gesteld door de veterinaire autoriteiten in samenwerking met een architect. Het plan van aanpak wordt wekelijks gecontroleerd op kwaliteit en voortgang. In de meeste gevallen zijn de nieuwe dieren al besteld voor de schoonverklaarde stalsystemen dus is het zaak dat de werkzaamheden precies uitgevoerd worden volgens het plan. Alle kosten in verband met het schoonmaken worden door de overheid gedragen.
A.M.v.B. nr 803 is al weer opgeheven.
In de laatste A.M.v.B. (nr 872 van 24 okt.2002) staat dat pluimvee afkomstig van bedrijven, die op en na 16 oktober jl. NIET in een NCD-beschermings- of -toezichtszone lagen, levend pluimvee mogen exporteren. Uit te voeren dieren, broedeieren en eendagskuikens, moeten max 14 dagen voorafgaande aan de export gecontroleerd zijn op NCD met negatief resultaat.
Verenigde Staten:
Op 5 en 6 november heeft de Standing Committee on the Food Chain and Animal Health (SCFCAH, voorheen PVC)aandacht besteed aan de NCD-situatie in de Verenigde Staten. In Califonië zijn inmiddels ongeveer 9000 kippen wegens een NCD-besmetting geruimd. Het betreft allemaal hobbypluimvee dat voornamelijk voor hanengevechten wordt gehouden. Vanwege de NCD-uitbraak mogen de VS geen pluimvee en broedeieren meer certificeren voor export naar of voor doorvoer door de Europese Unie. Enkele Nederlandse fokkerij-organisaties ondervinden hier veel nadeel van. De VS hebben gevraagd over te mogen gaan tot regionalisering zodat pluimvee en broedeieren afkomstig uit andere staten dan Californië wel gecertificeerd zouden mogen worden.
De SCFCAH heeft besloten eerst op 11 en 12 november een missie naar de VS te zenden en daarna te beslissen over het toestaan van een eventuele regionalisering. Voorwaarde daarbij zal in elk geval zijn dat de VS bij t.z.t. zich voordoende gevallen, ook aan de EU een regionalisering toestaat. De indruk bestaat dat de discussie tussen EU en VS niet zozeer gaat over veterinaire risico's maar veel meer over handelspolitiek.
Aviaire influenza in Italië:
Op 7 oktober bleken in een slachthuis in Emilia Romagna twee vleeskalkoenen seropositief te zijn voor AI. De dieren kwamen van een kalkoenbedrijf in Ospitaletto (westelijk van Brescia).
Op 11 oktober hebben de autoriteiten van het gewest Lombardia een 10 km toezichtsgebied ingesteld rondom Ospitaletto. In dat gebied zaten 63 koppels pluimvee die alleen nog met toestemming van de overheid vervoerd mogen worden.
Eveneens op 11 oktober zijn op zes verschillende bedrijven seropositieve dieren gevonden. Het betrof drie bedrijven in Ospitaletto en 3 andere bedrijven in naburige dorpen (Roncadelle en Concaglio).
Op 14 oktober zijn klinische symptomen van AI en sterfte vastgesteld op een bedrijf in Isorella (ten zuiden van Brescia). Dat bedrijf was ook betrokken bij een uitbraak van LPAI in juli 2002. De besmette dieren van het bedrijf
waren 32 dagen oud en kwamen van een bedrijf in Cazzago San Martino en dat is een dorp dat in het 10 km toezichtsgebied rondom Ospitaletto ligt. Op 17 oktober heeft het nationaal referentie laboratorium in Padua de isolatie bevestigd van een pathogeen AI virus H7N3. Op 17 oktober zijn op het besmette bedrijf in Isorella alle 35.000 vleeskalkoenen geruimd en is vrijwel de gehele provincie Brescia tot beschermingsgebied uitgeroepen.
Begin deze week heb ik via Guus Koch van Ilaria Capua (virologe die mede leiding heeft gegeven aan de bestrijding van de AI-uitbraken in Italië in 1999-2001) nadere informatie ontvangen over de uitbraken en het geïsoleerde virus.
Zij deelt mee dat er tot en met 4 november 10 bevestigde uitbraken van LPAI zijn in de provincies Brescia en Verona. Alle uitbraken zijn bij kalkoenen vastgesteld (zowel ouderdieren als vleeskalkoenen).
Het geisoleerde virus is een H7N3 stam terwijl de uitbraken in 1999 2001 werden veroorzaakt door een H7N1 virus. Op basis van enkele technische gegevens van het virus neemt mevrouw Capua aan het het niet om een modificatie gaat van het H7N1 virus maar dat het huidige virus een nieuw veldvirus is.
Omdat het Italiaanse beleid er op is gericht om alle besmette koppels te ruimen, ga ik ervan uit dat alle tien besmette bedrijven inmiddels zijn geruimd.
Voor zover bekend heeft de EU nog geen maatregelen genomen in verband met de AI-uitbraken in Italië.
Met vriendelijke groeten,
Henk Hulsbergen
|
|
 |
|
|
|
