De kalkoenen in Chili die besmet zijn met Mexicaanse griep zijn besmet geraakt via mensen.
Dat blijkt uit een genetische studie van het H1N1-virus dat bij de dieren werd aangetroffen. Het virus bleek 99,7 procent identiek aan het griepvirus dat in Chili onder mensen rond waart. Het virus is 81 tot 86 procent identiek aan de vogelpestvirussen H1N1, H5N1, H6N1 en H7N1 die in Chili zijn aangetroffen. Daarnaast blijkt de genetische informatie voor 84 tot 92 procent identiek aan verschillende varkensgriepvirussen van het type H1N1 die de afgelopen tien jaar bij varkens zijn geïsoleerd.
Het feit dat nu vast staat dat vogels vatbaar zijn voor het Mexicaanse griepvirus is volgens de onderzoekers aanleiding om nieuwe strategiën te ontwikkelen om het risico te verkleinen dat het H1N1-virus zich in vogels mengt met andere virussen. Hierdoor zou een nieuw virus kunnen ontstaan, dat mogelijk gevaarlijker is dan de huidige virussen. "Vanuit dit oogpunt is het belangrijk om mensen in landen waar het H5N1-virus voorkomt als eerste te vaccineren tegen Mexicaanse griep. Daarnaast moet de surveillering van het virus geïntensiveerd moeten worden in landen waar vogelpest voorkomt bij pluimvee en bij medewerkers in de pluimveesector. Ook moeten mensen beter geïnformeerd worden over griep en het risico dat ze lopen. Deze informatiecampagne is voor iedereen, waarbij speciale aandacht is voor pluimveehouders en medewerkers in deze sector", aldus Julio Garcia Moreno, hoofd van het biomedische departement van Chili.
De exportcertificering van levend pluimvee door de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) moet efficiënter kunnen.
Dat vindt het Productschap Pluimvee en Eieren (PPE), dat het onderwerp binnenkort aankaart bij de autoriteit. Sinds 1 juli van dit jaar moet er betaald worden voor de exportcertificering in het zogeheten levende traject. Hier valt bijvoorbeeld de export van eendagskuikens en broedeieren, maar ook die van slachtkalkoenen of vleeskuikens onder. De exporteur betaalt per kwartier voor de certificering.
De kosten zouden echter onnodig oplopen. ”De sector zet echter vraagtekens bij de efficiëntie van de inspecties”, signaleert PPE-secretaris Ben Dellaert. Vertegenwoordigers van de broederijen en de kalkoenensector in het PPE-bestuur zouden in de praktijk zien dat de werkwijze niet optimaal lijkt.
Dellaert: ”Wij willen er op korte termijn met de VWA over praten hoe dit beter kan. We hebben er geen problemen mee dat er voor de certificering betaald moet worden, maar dan moet het wel zo efficiënt mogelijk gebeuren.”
De markt van kuikenvlees blijft over het algemeen positief van toon. De vraag naar de diverse verse kuikendelen blijft goed op peil en dat, in combinatie met het kuikenaanbod dat zeker niet al te breed is, draagt ertoe bij dat het marktbeeld redelijk gezond blijft ogen.
Door een warmere periode is de groei van de vleeskuikens achtergebleven. Hier komt bij dat de kuikengewichten iets lager uitvallen dan gebruikelijk. Dit, in combinatie met een redelijke uitval onder de vleeskuikens, heeft geleid tot een stijging van de vrije kuikenprijzen met €0,02/kg tot gemiddeld €0,93/kg voor lichte en zware kuikens. De basiscontractprijs voor volgende week stabiliseerde op €0,745/kg.
Een positief effect op de kuikenvleesmarkt is de marktverkoop van de retailers. Deze houden de verkoop van de losse kuikendelen redelijk op peil. Positieve opvallers zijn de kuikenfilet en de borstkappen. De kuikenpootjes en de kuikenbouten daarentegen lopen nog wat minder.
De kuikenvleesexport verloopt nog wat stroever. Waar de kuikenhandelaren spreken van een afwachtende houding van met name Engeland, hebben de slachters met name nog last van de Turkse feestdagen.
Het beeld op de markt van eieren is deze week wat divers, voor wat betreft de vraag naar de diverse soorten en gewichten. De vraag naar scharreleieren loopt wat op en in dit segment worden stijgende prijzen gemeld.
De vraag naar kleine scharreleieren is er ook wel, maar het aanbod van S eieren is steeds ruimer aan het worden, vanwege de oplopende opzet van jonge hennen.
In de zomermaanden worden er nogal wat koppels gewisseld en dat heeft uiteraard invloed op het aanbod van lichte eieren. Als gevolg van de wisseling van de koppels wordt het aanbod van zware eieren dus weer wat minder.
Prijsstijgingen voor scharreleieren worden niet enkel bij de pakstations gemeld; de Amsterdamse grossiersnotering meldde prijzen die circa € 0,20 - € 0,30/100 stuks hoger lagen dan vorige week
Oplopende prijzen dus in het scharrelsegment, maar stijgende prijzen bij kooieieren komen maar moeizaam van de grond. Dat wordt uiteraard enerzijds veroorzaakt vanwege de steeds verder afnemende afzet van deze eieren bij de retailers in EU landen. Anderzijds melden enkele pakstations dat de afzet van kooieieren op derde landen ook moeizaam oogt, vanwege een verder toenemende concurrentie met leveranciers uit andere landen.
De vraag en interesse van de industrie zou wel wat toenemen, met ook hier licht oplopende prijzen.
Al met al, een toch wel vriendelijk marktbeeld voor deze week.
De Britse dierenbescherming RSPCA vreest dat de invoering van de Europese pluimveerichtlijn een stap terug betekent voor miljoenen vleeskuikens.
De richtlijn maakt volgens de RSPCA dichtheden mogelijk die onder de huidige nationale regels niet zijn toegestaan. "Op dit moment hebben vleeskuikens in bedrijven die aan de basisregels voldoen minder ruimte dan een A4’tje. Dit zou nog minder worden als de EU-wetgeving overgenomen wordt. Wij denken dat dit een stap terug is met ernstige gevolgen voor het welzijn van de dieren", schrijft de RSPCA aan het plattelandsministerie Defra dat de EU-regels volgend jaar in nationale wetgeving moet omzetten.
Nu steeds meer mensen zich druk maken over de manier waarop vleeskuikens worden gehouden maakt de EU de situatie erger, niet beter, vindt de organisatie. "Deze nieuwe regels invoeren kan grote gevolgen hebben voor de sterftepercentages en voor problemen met de huid en de poten", zegt het hoofd van de boerderij-dieren afdeling Marc Cooper.
"Bovendien wordt het moeilijker voor deze dieren om gewoon natuurlijk gedrag te vertonen. We hebben in ons land de meest vooruitstrevende regels voor dierenwelzijn ter wereld, daarom vragen we Defra de juiste besluiten te nemen in het belang van het welzijn van de dieren", aldus Cooper.
De wereldvoedselorganisatie FAO is bezorgd over de verspreiding van de Mexicaanse griep via kalkoenen.
Reden voor zorg is een uitbraak in Chili, waar een week geleden bij twee kalkoenbedrijven Mexicaanse griep (H1N1) werd vastgesteld.
Er is geen sprake voor direct gevaar voor de volksgezondheid, aldus de FAO. Maar theoretisch kan het virus aan gevaar winnen als het in aanraking komt met het H5N1-vogelpestvirus, omdat dan een virus kan ontstaan dat twee eigenschappen kan verenigen. Het H1N1-virus kan de mens gemakkelijk besmetten; het H5N1-virus zorgt voor ernstige ziekteverschijnselen.
Er zijn nu vier landen waar het Mexicaanse griepvirus door mensen overgebracht is op dieren.
Was het vorige week de NOP die de zomerstilte in de slachtkippennoteringen doorbrak met een stijging van 1 cent, nu is het Deinze die er 1 cent bij doet. NOP en Pluimveebeurs Barneveld houden zich deze week koest.
Een echte nazomerse opleving kun je het nog niet noemen, maar enige beweging zit er toch alvast in de noteringen van de uitgelegde hennen. Het wachten is nu op meer 'spektakel'.
Menselijke bolletjesslikkers zijn inmiddels een bekend fenomeen, maar een Peruaanse koerier had een origineler idee om cocaïne de grens over te smokkelen.
Twee levende kalkoenen werden hiervoor ingeschakeld. De antidrugsbrigade van de Noord-Peruaanse stad Tarapoto was getipt over twee 'opgeblazen' kalkoenen die in een toeristenbus vervoerd werden.
Bij het optillen van de vogels ontdekte de politie een naad in de borst. Hierachter bleken bij één kalkoen elf capsules met 1,9 kilo cocaïne en bij de ander 17 capsules met 2,9 kilo cocaïne verborgen. Een dierenarts verwijderde de capsules, wat beide kalkoenen overleefden.
Standaardovereenkomst IKB PSB-bedrijf en pluimveehouder
Het Productschap Pluimvee en Eieren (PPE) heeft een 'Standaardovereenkomst van opdracht Pluimveeservicebedrijf – Pluimveehouder' opgesteld. Deze overeenkomst is geen vrijwaring, maar kan wel handvatten bieden om eventueel geleden schade te verhalen.
Zowel vanuit de IKB PSB bedrijven als vanuit de pluimveebedrijven is de wens geuit om vrijwaring van aansprakelijkheid voor de pluimveehouder mogelijk te maken. Tot op heden is deze vrijwaring echter niet mogelijk. Reden hiervoor is de Wet Ketenaansprakelijkheid: deze stelt dat de inhuurder (in dit geval de pluimveehouder) altijd verantwoordelijk is voor de gang van zaken. Via deze nieuwe standaardovereenkomst verklaart het IKB PSB bedrijf onder andere te voldoen aan IKB PSB 2007 en dus ook aan NEN 4400.
De Standaardovereenkomst van opdracht Pluimveeservicebedrijf – Pluimveehouder is te vinden op de site van de PVE.
De IKB-normen voor vleeskuikenhouders met betrekking tot salmonella worden aangescherpt. Dat heeft het Centraal College van Deskundigen (CCvD) IKB Kip besloten.
De strengere eisen hebben betrekking op besmettingen met het salmonella serotype java en worden op 10 september door het bestuur van het Productschap Pluimvee en Eieren (PPE) vastgesteld. Ze worden dan 1 januari 2010 van kracht.
Vleeskuikenhouders moeten besmettingen met salmonella java voortaan binnen 24 uur melden bij het PPE. Na reiniging en ontsmetting wordt een zogenaamd swabonderzoek uitgevoerd. Als dat positief blijft is na de afvoer van de tweede of derde koppel een leegstand van drie weken verplicht.
In Chili is de Mexicaanse griep bij kalkoenen geconstateerd.
Dit heeft de Chileense dierengezondheidsdienst donderdag bekendgemaakt. De uitbraak van de griepsoort H1N1 was op twee boerderijen en is volledig onder controle.
Het virus is ook varkensgriep genoemd, omdat het bij varkens voorkomt. Het werd ook bekend als Mexicaanse griep, omdat het aanvankelijk veel bij mensen in Mexico opdook. Miljoenen mensen hebben inmiddels de griep opgelopen. Deze griepsoort was niet eerder geconstateerd bij andere dieren dan varkens.
De Nederlandse pluimveeslachterijen hebben in de eerste helft van dit jaar meer vleeskuikens geslacht dan vorig jaar.
Uit aanvoercijfers van het Productschap Pluimvee en Eieren (PPE) blijkt dat er in de eerste zes maanden van 2009 464.500 ton levend gewicht is aangeleverd.
Dat is iets meer dan in dezelfde periode van vorig jaar, toen 460.000 ton levend gewicht werd aangeleverd. Het gaat om een stijging van 1 procent, maar dit is een enigszins vertekend beeld door een veel grotere aanvoer in januari dan in de rest van het halve jaar.
Aanvoer Als de eerste maand buiten beschouwing wordt gelaten is de aanvoer in 2008 377.000 ton; vergeleken bij 388.200 ton dit jaar. De toename over de periode van februari tot en met juni komt daarmee neer op een stijging van het geslachte gewicht van 3 procent.
Deze toename komt overeen met de stijging van het aantal opgezette vleeskuikens in het eerste halfjaar. Die steeg van 177.237.000 dieren naar 182.782.000, eveneens een toename met drie procent.
In juni 2009 werden duidelijk meer kuikens opgezet dan een jaar eerder, een stijging met maar liefst 17,6 procent. Dit wijst erop dat de aanvoer bij slachterijen in juli en augustus dit jaar waarschijnlijk ook hoger zullen liggen dan in 2008.
Het beeld op de markt van kuikenvlees is deze week toch wel iets gewijzigd. Positief is dat de vraag naar enkele vers producten zoals vleugels, drumsticks en de filetkappen goed is, maar er lijkt een kentering op te treden bij de afzet van enkele bevroren kuikendelen.
Vooral de afzet van bevroren kuikendelen op een aantal Oost Europese landen staat wat onder druk. Hier zijn de gevolgen van de financiële crisis toch duidelijk zichtbaar. Veel leveranciers worden bij export op deze gebieden geconfronteerd met de bekende valuta perikelen bij potentiële afnemers.
Deze afnemers krijgen op hun beurt ook te maken met het feit dat veel consumenten over beperkte middelen beschikken, waardoor men nu minder kuikenvlees koopt en alternatieven zoekt. De prijzen van kuikenbouten die de laatste tijd voortdurend rond de € 1,25 - € 1,30/kg lagen, zouden nu op € 1,15 a € 1,20/kg uitkomen. De prijzen van de hele bevroren kuikenpoten zouden nog wel op peil blijven.
Positief is in elk geval wel dat de terugkerende vakantiegangers de markt wat ontlasten want, hoewel er op dit moment wel wat meer product ingevroren zou worden, zouden de voorraden in een ander jaargetijde, onder dezelfde marktomstandigheden mogelijk toch wat sneller zijn opgelopen.
Voor de korte termijn zal het aanbod naar verwachting overigens duidelijk lager gaan uitvallen, want bij de huidige extreem warme weersomstandigheden eten de kuikens duidelijk veel minder voer en dat zal goed in het aflevergewicht te zien zijn. In pure kilogrammen zal de markt dat dus best gaan merken.
Voor de wat langere termijn liggen de zaken wat anders, want het totale EU aanbod van kuikenvlees zou volgens ingewijden de komende maanden wel eens flink kunnen gaan oplopen. In een aantal Europese landen zou de productie inmiddels niet alleen hersteld zijn naar normale niveaus, maar ook de inleg van broedeieren zou in de EU op een hoog peil liggen en dat zou voor het toekomstige kuikenaanbod in de EU betekenen, dat dit toch wat ruimer uit gaat pakken dan op dit moment het geval is.
Maar goed, op dit moment lijkt het marktbeeld dus wel iets minder positief te ogen, maar kan zeker niet als problematisch gekwalificeerd worden. Voor de komende maanden is het wel essentieel, dat de consumptie in ieder geval op peil blijft, maar liever nog wat oploopt.
De basiscontractprijs voor volgende week stabiliseerde op € 0,745/kg en de “vrije” kuikenprijzen zijn deze week met € 0,02/kg opgelopen tot gemiddeld € 0,91/kg voor lichte en zware kuikens.
Het vriendelijke beeld op de markt van eieren krijgt deze week opnieuw een vervolg. De vraag naar scharreleieren is zondermeer dik in orde en de prijzen van deze eieren lopen verder op.
Volgens enkele informanten zouden vooral de prijzen van de bruine scharreleieren in de middengewichten wat meer oplopen dan de overige soorten en gewichten.
De prijstoename bij de scharreleieren lijkt in het kooisegment nauwelijks gevolgd te worden. Deze eieren zouden voor het merendeel op hetzelfde peil als de afgelopen week blijven steken, met weliswaar zo hier en daar een kleine plus.
Vorige week werd al gemeld dat er toch behoorlijk wat jonge hennen werden opgezet en dat valt duidelijk in de productie van kleine S eieren te bemerken, want het aanbod hiervan loopt nu snel op.
Ook de vraag naar ongesorteerde eieren is dik in orde en eigenlijk oogt het marktbeeld, zeker voor de tijd van het jaar over de gehele linie dus beslist niet slecht.
De geldigheid van mestmonsters voor salmonella-onderzoek zijn verkort. Dat meldt het productschap Pluimveevlees en Eieren (PPE).
Voordat de vleeskuikens afgeleverd worden aan de slachterij moeten mestmonsters worden genomen voor onderzoek naar Salmonella.
"In de regel vindt dit plaats in de leeftijd vanaf 21 dagen van de koppel. Er blijkt onduidelijkheid te zijn over de geldigheid van deze monsters. Sinds 1 januari van dit jaar zijn deze monsters drie weken geldig na het moment van monstername", aldus het PPE. Voorheen waren de monsters drie weken geldig na de datum waarop de uitslag bekend werd. De wijzinging komt door EU-regelgeving.
De mestmonsters zijn onderdeel van het Actieplan Salmonella Pluimveevlees. Volgens dit actieplan blijft de verplichting dat bedrijven periodiek na reinigen en ontsmetten een hygiënogram moeten laten nemen. In dit hygiënogram wordt de kwaliteit van het reinigen en ontsmetten gecontroleerd. De hygiënogrammen worden opgemaakt door daarvoor erkende instanties.
Over de verplichting van het hygiënogram waren onduidelijkheden. Na overleg met deskundigen en sectorvertegenwoordigers is besloten deze verplichting te handhaven. Vleeskuikenbedrijven en opfokbedrijven krijgen jaarlijks een controle, vermeerderingsbedrijven eens per twee ronden.
In het Actieplan Salmonella Pluimveevleessector blijft de verplichting dat bedrijven periodiek na reinigen en ontsmetten een hygiënogram moeten laten nemen. Wat wel is aangepast in het Actieplan is de geldigheid van mestmonsters voor vleeskuikenbedrijven. Sinds 1 januari 2009 bedraagt de geldigheid 3 weken na datum monstername en niet meer na datum uitslag.
Hygiënogram In het Actieplan Salmonella en Campylobacter is het verplicht om de kwaliteit van reinigen en ontsmetten te controleren met een hygiënogram. Het PPE heeft diverse vragen vanuit de sector gekregen over de verplichting ervan. Hierover is gesproken met deskundigen van de stuurgroep waar ook vertegenwoordigers van de sector in zitten. Het hygiënogram blijft essentieel om de kwaliteit van reinigen en ontsmetten te kunnen waarborgen. Het uitvoeren van een hygiënogram blijft dan ook verplicht na reinigen en ontsmetten. Hoe frequent dat voor de verschillende schakels in de pluimveevleessector dient te gebeuren wordt hier nogmaals weergegeven:
Schakel Frequentie hygiënogram Vleeskuikenbedrijven eenmaal per kalenderjaar Vermeerderingsbedrijven eenmaal per twee ronden Opfokbedrijven eenmaal per kalenderjaar
Voor het uitvoeren van een hygiënogram dient u zelf contact op te nemen met een erkende HOSOWO-instantie.
Mestmonstername vleeskuikens
Voordat de vleeskuikens afgeleverd worden aan de slachterij moeten mestmonsters, middels overschoentjes, genomen worden voor onderzoek naar Salmonella. In de regel vindt dit plaats in de leeftijd vanaf 21 dagen van het koppel vleeskuikens. Hierbij willen we u aandacht vestigen op de geldigheid van de mestmonsters voor Salmonella, deze bedraagt 3 weken na datum monstername
EU positief over Thais toezicht op export pluimveevlees
Thailand houdt voldoende toezicht op de hygiëne en diergezondheid in zijn pluimveesector.
Thaise pluimveeproducten voldoen aan de eisen die de Europese Unie stelt. Dat concludeert het Food and Veterinary Office (FVO), de veterinaire inspectie van de EU, in een rapport. Het FVO bezocht in februari dit jaar onder meer enkele pluimveehouderijen en laboratoria in Thailand.
Het onderzoek was een vervolg op een inspectiebezoek aan het land in 2005. Toen werden wel enkele gebreken vastgesteld, met name bij de aanpak van pluimveeziekten zoals AI en NCD. Volgens de Thaise autoriteiten komt AI nog sporadisch voor en is het land vrij van NCD. Thailand is met Brazilië een van de grootste exporteurs van pluimveevlees naar de EU.
Door een grote brand in een kippenloods aan de Bocholterweg in Weert zijn gisteravond 15.000 kippen omgekomen.
Dat liet de brandweer weten. De brand in het pluimveebedrijf vlakbij de Belgische grens brak rond zeven uur uit. Een loods brandde helemaal uit, twee andere kippenloodsen met elk 15.000 kippen konden gered worden. De oorzaak van de brand is onbekend.
Een onmiddellijk verbod op kooisystemen voor leghennen is in België niet haalbaar.
Volgens de Evaluatiecommissie Legkippen kan een verbod op verrijkte kooien op zijn vroegst in 2025 ingaan. Omdat de betreffende regelgeving op 1 januari 2010 in zal gaan komt dit neer op een overgangstermijn van vijftien jaar. Een eerder verbod zou de kosten voor de Belgische pluimveehouders zo sterk doen stijgen dat hun concurrentiepositie in gevaar komt.
Voordat een verbod realistisch is moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan, oordeelt de commissie. Er mag bijvoorbeeld geen economisch nadeel ontstaan ten opzichte van andere EU-lidstaten en leghennenhouders die bij ingang van het verbod een verrijkte kooi hebben moeten voldoende afschrijvingstijd krijgen. Bovendien worden de sanitaire en hygiënische aspecten van alternatieve systemen nog onderzocht.
De markt van eieren oogt, zeker voor de tijd van het jaar, redelijk positief. De vraag en bestellingen van de diverse retailers zijn volgens enkele pakstations zeker niet slecht, lopen nu wat op en zo hier en daar realiseert men wat hogere prijzen.
Het huidige beeld wordt mogelijk veroorzaakt doordat de eerste vakantiegangers alweer huiswaarts keren. Vertrekkende vakantiegangers zijn er uiteraard ook nog wel, maar het verschil tussen terugkerende en vertrekkende consumenten is mogelijk beter in evenwicht dan aan het begin van een vakantieperiode. Hoe dan ook, feit is dat de interesse van de retailers oploopt.
Dat betekent dus dat er mogelijk al weer sprake is van enige herbevoorrading bij de retail en dat is er wellicht de oorzaak van, dat het beeld wat positiever oogt dan de afgelopen weken het geval was.
Daarnaast worden ook de eiverwerkers wel wat actiever, waarbij hier echter volgens de pakstations nog geen oplopende prijzen merkbaar zijn.
Al met al lijkt het er dus op, dat de eerste tekenen van een wat positiever marktbeeld met oplopende prijzen zichtbaar worden.
Een evenwichtige kuikenmarkt heeft geresulteerd in een ongewijzigde kuikenprijs.
Waar je de vraag niet spectaculair kunt noemen en anderzijds het kuikenaanbod voldoende maar niet te hoog is, kun je spreken van een rustig doorlopende markt.
Nu het einde van de vakanties in zicht is, ligt het in de verwachting dat de vraag naar kuikenvlees in de komende week wel op zal lopen. Over het geheel wordt er met tevredenheid gekeken naar de huidige kuikenmarkt.
Wat nog wel enigszins teleurstellend is is de kuikenprijs. Waar de prijs afgelopen weken behoorlijk is gedaald, trekt deze nog moeilijk omhoog.
In Nederland zijn zeker tweehonderd vogels besmet met de vogelziekte trichomonas gallinae, beter bekend als 'het geel'.
Dat heeft de Vogelbescherming Nederland gisteren gemeld. De organisatie riep mensen eerder deze week op verdachte gevallen te melden omdat in nederland al enkele gevallen waren vastgesteld en in Duitsland al tienduizenden zangvogels stierven aan de ziekte.
Trichomonas veroorzaakt een geelkleurig abces in de keelholte, waarna de vogels stikken of verhongeren. Vooral groenlingen, vinken en merels werden in Duitsland het slachtoffer. De infectie komt ook voor bij duiven en roofvogels. Besmetting vindt plaats als vogels direct onderling contact hebben, bijvoorbeeld bij het overdragen van voedsel.
De Vogelbescherming spreekt van een "bovennormaal, maar nog niet schrikbarend aantal''. Al kwamen de melding uit het hele land, de meeste incidenten met dode vogels deden zich voor in Overijssel en Gelderland. De organisatie roept mensen op om verdachte gevallen te blijven melden en bakjes met vogelvoer en water goed schoon te maken.
Er is geen aanleiding om extra maatregelen te nemen in de pluimveehouderij in verband met de vondst van het Geel bij sierpluimvee.
Dat zegt pluimveedierenarts Albert Vink van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde, KNMvD. "De kans dat commercieel gehouden pluimvee besmet raakt is heel klein. Dat geldt ook voor pluimvee dat buiten wordt gehouden", aldus Vink. De dierenarts adviseert wel bij twijfel een verdacht dier te laten onderzoeken bij de Gezondheidsdienst voor Dieren of bij een laboratorium bij een pluimveedierenarts.
Preventief behandelen van pluimvee is niet mogelijk. "Duiven worden in sommige gevallen wel preventief behandeld met een middel met als werkzame stof ronidazol. Dit middel is echter al ruim tien jaar verboden voor toepassing bij dieren die bestemd zijn voor de consumptie", legt de dierenarts uit.
Ook het ministerie van landbouw neemt geen extra maatregelen. "We laten door het Dutch Wildlife and Health Centre een risicoanalyse uitvoeren. Het ministerie heeft geen verantwoordelijkheid in de bestrijding van deze ziekte", aldus een woordvoerder van LNV.
Bij de sierkippen met verschijnselen van het Geel, ook wel Trichomonas gallinae genoemd, is inmiddels sectie gedaan. "De klinische verschijnselen wijzen op een besmetting. De dieren hadden gele ontstekingen in de keel. Maar doordat de dieren al langer dood waren is een diagnose op basis van de parasieten niet meer mogelijk", aldus onderzoeker Hugh Jansman van Alterra. "Ons onderzoek richt zich verder op wilde vogels, omdat mensen met gehouden dieren makkelijk naar de dierenarts kunnen."
'Dierenarts haalt 20 tot 50% van inkomen uit verkoop van diergeneesmiddelen'
Minister Verburg van LNV onderzoekt of het dierenartsen moet worden verboden diergeneesmiddelen te verkopen. Volgens de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde KNMvD halen veeartsen 20 tot 50% van hun inkomen uit de verkoop van diergeneesmiddelen. Het feit dat dierenartsen verdienen aan de verkoop van medicijnen die ze zelf voorschrijven, zou kunnen verklaren waarom in de Nederlandse veehouderij zoveel antibiotica worden gebruikt, meent de minister.
Verburg wil een beperking in het gebruik van antibiotica in de veehouderij, omdat er gevaar bestaat voor het ontstaan van resistente bacteriestammen. Resistentie die in de veehouderij ontstaat, kan ook de humane gezondheid bedreigen. Van de meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) zijn een al een aantal resistente stammen bekend, zoals de ziekenhuisbacterie. Een tweede variant kan ook buiten het ziekenhuis voorkomen en mensen besmetten.
Sinds enkele jaren is een derde MRSA variant bekend, die bij dieren voorkomt. Met name bij varkens, kalveren en kippen. Minstens 39% van de varkens is drager en 23% van de varkenshouders draagt de bacterie bij zich. Ook hun familieleden en veeartsen zijn vaak besmet. Een MRSA infectie is relatief onschuldig, maar de ene bacterie neemt erfelijke eigenschappen over van de andere over. En zo zou het gen dat de MRSA resistent maakt, kunnen overstappen naar andere bacteriën die humane infecties veroorzaken, die daardoor ook resistent worden.
32 doses antibioticum per jaar Het verbod op antimicrobiële groeibevorderaars in voeders heeft niet geleid tot een lager gebruik van antibiotica in de veehouderij. Nu zijn antibiotica alleen nog op voorschrift van de veearts verkrijgbaar. Het gemiddelde dier in Nederland krijgt per jaar 32 doses antibioticum toegediend. Denemarken is ook een land met veel intensieve veehouderij en veel varkens. Daar krijgen de dieren gemiddeld maar 9 doses per jaar. Als bij een Nederlandse varkenshouder enkele dieren in een groep ziek zijn, wordt al gauw de hele koppel op antibiotica gezet. Dat gebeurt in Denemarken veel minder.
Omslag bij boeren nodig Een verbod op de verkoop van diergeneesmiddelen door dezelfde dierenarts als die ze voorschrijft, zal volgens de KNMvD overigens nog niet afdoende zijn om tot een lager gebruik van antibiotica te komen. Er is ook een omslag bij veehouders nodig. Een boer die van zijn eigen veearts niet de gewenste antibiotica krijgt, kan immers ook een andere bellen. Pas als dat niet meer kan, heeft de veearts echt mogelijkheden het gebruik van antibiotica effectief beïnvloeden.
Het idee dat een boerderij een onderneming is op één locatie met één ondernemer, één eigenaar, en één gezin dat zijn inkomen vooral uit agrarische activiteiten haalt, is te simpel. De werkelijkheid is veel complexer, niet alleen in Nederland maar ook in landen als Italië, Canada en de Verenigde Staten. De meerderheid van de bedrijven heeft een ingewikkelder eigendom- en managementstructuur waar het overgrote deel van de productie plaatsvindt. Toch zijn dat nog maar zelden echte ‘industriële bedrijven’ waar de relaties met de keukentafels zijn verdwenen en vervangen door de bestuurstafel van managers en een aandeelhoudersvergadering. Dat stellen Jakob Jager en Krijn Poppe van het LEI.
Het agrarische gezinsbedrijf kent een lange traditie waarbij bedrijf en gezin nauw met elkaar zijn verweven. Doordat de bedrijven steeds groter worden, is er een grotere kans dat er meerdere ondernemers en huishoudingen hiervan afhankelijk zijn. Hierbij neemt de kans toe dat niet alle gezinsleden en potentiële toekomstige ondernemers fulltime in een bedrijf werkzaam kunnen zijn omdat er niet voldoende inkomen kan worden gegenereerd. Sommige bedrijven kunnen hobbymatig worden genoemd omdat het inkomen van buiten het bedrijf al (bijna) voldoende is om van te leven. In die gevallen is het agrarische gezin grotendeels afhankelijk van geldstromen van buiten het bedrijf.
Inkomsten buiten bedrijf De tendens dat meer huishoudingen een hoger aanvullend inkomen van buiten het bedrijf behalen is in de LEI cijfers duidelijk terug te vinden. Was dit in 2001 nog gemiddeld ruim 7.000 euro per bedrijf, in 2007 is dit verder opgelopen naar 19.000 euro. Slechts een derde deel van deze stijging wordt veroorzaakt door hogere inkomsten uit arbeid ingezet buiten het bedrijf. De rest door uitkeringen en uit opbrengsten uit vermogen.
Landbouwtelling Volgens de Landbouwtelling in 2005 zijn 95% van de agrarische bedrijven in Nederland gezinsbedrijven. Bijna 60% van de gezinsbedrijven zijn eenmanszaken en bijna een kwart zijn man/vrouw maatschappen. De rest voert een gezinsbedrijf samen met broer/zus of met ouders en 1 of meerdere kinderen. In deze situaties is het mogelijk dat meerdere huishoudingen van het bedrijf afhankelijk zijn.
Minister Verburg van LNV laat onderzoeken of het zin heeft om een regeling te ontwikkelen waardoor dierenartsen niet langer geld verdienen aan de levering van diergeneesmiddelen die zij zelf voorschrijven. In een aantal Scandinavische landen is daar ervaring mee en dat heeft geleid tot een aanzienlijke vermindering van het gebruik van antibiotica in de veehouderij. Een woordvoerder van het ministerie heeft dat gezegd. Het onderzoek moet eind dit jaar klaar zijn.
Verburg acht een lager gebruik van antibiotica wenselijk met het oog op risico's voor de iontwikkeling van resistentie. Een infectie met de ziekenhuisbacterie MRSA is in de praktijk niet te behandelen, omdat deze ongevoelig is voor antibiotica. De bacterie komt ook bij dieren voor en de oorzaak voor de resistentie wordt mede in verband gebracht met het medicijngebruik in de veehouderij.
Uit cijfers van het RIVM blijkt dat er in 2008 meer besmettingen met de veegerelateerde variant van de MRSA bacterie zijn geconstateerd. In 2007 waren dit er nog 793 op een totaal van 2619 MRSA-besmettingen. In 2008 ging het om 1123 infecties van in totaal 2693. Ruim 80% van de kalverhouderijen is besmet, een kleine 50% van de varkenshouderijen en een onbekend deel van de pluimveebedrijven. Een derde van de kalver- en varkenshouders is ook zélf besmet met de MRSA-bacterie, net als een deel van hun gezinnen.
Veehouders geloven in werking van toevoegmiddel voor dierlijke mest
Een aantal veehouders gebruikt een toevoegmiddel voor dierlijke mest zoals Agrimest en Compost-O. Zij menen dat het de werking van de drijfmest verbetert of dat het zorgt dat de compostering van vaste mest beter verloopt. Ook is hun ervaring dat de mest gemakkelijker te verwerken valt.
Melkveehouder Feike Tamsma uit het Friese Jannum gebruikt het bacteriemengsel Agrimest. Het middel wordt door hem regelmatig met een gieter over de roosters van de stal verdeeld. Tamsma is overtuigd van het effect. De mest is beduidend homogener zodat de loonwerker bij gebruik van de sleepslangbemester geen extra water nodig heeft. Hij kan bovendien op jaarbasis 25 kilo zuivere stikstof per hectare besparen en weet toch een zelfde hoeveelheid ruwvoer te winnen. Verder denkt hij dat het toevoegmiddel zorgt voor een mooie dichte graszode. De melkveehouder koopt het toevoegmiddel voor een periode van 24 weken in en betaalt daar circa 1250 euro voor.
Geitenhouder Heinie Alting uit het Groningse Sellingen voert drijfmest voor zijn grasland met klaver aan. Die mest is ook behandeld met Agrimest. Daarnaast bewerkt hij zelf de vaste mest van zijn geiten met Compost-O. Dat is een vloeibaar toevoegmiddel speciaal voor vaste mest. Hij is er van overtuigd dat het middel er voor zorgt dat er minder ammoniak vervluchtigt. Ook is de mest veel ruller en daardoor gemakkelijker te verwerken. De Compost-O spuit de geitenhouder een keer in de drie weken over de mest in de poststal. Met een apart voorraadvat spuit hij de vloeistof vanaf de voergang in de stal.
'Geen bewijs dat biologische producten betere voedingswaarde hebben'
Na het systematisch bestuderen van 50.000 onderzoeken en 162 relevante artikelen concluderen Britse onderzoekers dat er geen bewijs is dat de voedingsstoffen in biologische producten anders of superieur zijn aan die in gangbaar geproduceerde voeding. Het onderzoek beperkte zich tot de voedingssamenstelling en keek niet naar resten van contaminanten of gewasbeschermingsmiddelen.
Biologische en niet-biologische voedingsmidelen bleken vergelijkbaar in voedingssamenstelling. Voor 10 van de 13 geanalyseerde voedings categorieën waren er geen belangrijke verschillen in voedingssamenstelling tussen de productiemethoden. Verschillen die zijn aangetroffen waren waarschijnlijk veroorzaakt door verschillen tussen kunstmest gebruik en rijpheid bij de oogst en het is onwaarschijnlijk dat de consumptie enig gezondheidsvoordeel zou bieden.
De onderzoekers evalueerden artikelen over een periode van vijftig jaar, tot 29 februari 2008. Het onderzoek van de London School of Hygiene & Tropical Medicine werd gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition.
